Het buitenland bestaat niet, behalve op reis

Waar is die nieuwsrubriek “buitenland” gebleven? Bijna nergens meer te bespeuren, zo blijkt. Onze reguliere media spelen graag in op de desinteresse en wakkeren de vervreemding aan door steeds minder te berichten over wat rondom de kerktoren gebeurt, onder druk van een groeimodel dat ademt op clicks. We lijken er ons bij neergelegd te hebben dat het (niet-Westerse) buitenland niet bestaat, behalve op reis dan. Hoe kijken we verder dan waar onze belangen reiken?

Reeds in 2011 bleek dat de VRT tussen 2003 en 2010 zo’n 10% minder mondiale berichtgeving genereerde. Dat onderzoek kwam er nadat het Vredesinstituut in 2009 een rapport de wereld in stuurde. De regering riep toen de VRT op meer in te zetten op mondiaal nieuws, en voegde er aan toe bepaalde nieuwsmagazines zoals MoMagazine sterker te ondersteunen. Een sterk blad, broodnodig, maar tot 2018 verdrongen in een hoekje voor de liefhebbers en de lezers van Knack, die het maandelijks magazine mee kregen bij hun abonnement. In 2018 ging het magazine online, met succes, maar weerom: de modale burger bereik je er niet mee.

MO*magazine (@mondiaalnieuws) | Twitter

Een ware zoektocht

Je moet al stevig rondtrekken op de websites van onze kranten. Bij VRTNieuws vind je het bij de rubriek “Ontdekken”. Bij “De Morgen” en “Knack” moet je eerst klikken op “rubrieken” en na enig zoeken vind je het woord “mondiaal” terug. Bij Het Laatste Nieuws vind je wereld nieuws terug bij een rubriek “Wetenschap en wereld”. Enkel de kranten van “De Standaard-groep” vermelden het knopje wel nog uitdrukkelijk op de voorpagina.

Nu, wat er ook van zij, als lezer en als kijker krijg je geen brede bril meer om verder dan de landsgrenzen te vertoeven. Erger: weet u wat er leeft voorbij de taalgrenzen in onze eigen land? Ik zou het begot niet weten, en ook deze website moet hier dringend werk van maken.

De luie kijker slurpt wat hij voorgeschoteld krijgt

Lang werd gedacht dat de lezer kritisch genoeg is om zijn weg te vinden, en daarom maar op zijn wenken bediend moet worden: klant is koning, nietwaar? Maar daarmee ontloopt die media haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. En die luidt dat de wereld niet rond Vlaanderen of België draait, en dat het van belang is verbonden te blijven met de rest van de aardkloot. Er zou maar eens een virus moeten uitbreken in, pakweg, China?

Karakters van volken en landen in de wereld met de 12 sterrenbeelden

Gelukkig zijn er nog mensen met de nodige antennes die, door interesse of professionele noodzaak, de blik wel (moéten) verruimen, en die ons inlichten over (nakend) onheil of profetische gebeurtenissen. Helaas pikt men telkens opnieuw dat onheil er uit. En dan is het niet te verwonderen dat de burger denkt: “zoveel ellende op mijn mondiaal netvlies, hoe geweldig is het hier wel niet!” Radicale stromingen in onze samenleving teren gulzig op die wereldse ellende om aan te tonen hoe superieur we wel zijn en dat we die wereld vooral buiten moeten houden.

Maar ik word ziek van al die ellende

Te begrijpen. Het is ook maar de vraag of kranten en magazines hun berichten verkocht krijgen met genuanceerde berichtgeving? De media leven – steeds meer – van clicks. Op basis daarvan prijzen ze hun waar aan bij bedrijven, die op hun beurt reclame publiceren. Return on investment (voor wat hoort wat) is zelfs geen discussiepunt meer. De media leveren kijk- en leescijfers, en dat heeft zijn perverse effect: de wereld houden we buiten, het levert onvoldoende clicks op.

Minister van media Benjamin Dalle moet misschien eens rustig nadenken over deze hersenkronkel. En opnieuw, gedurfd, met acties op de proppen komen om de, marktgestuurde navelstaarderij te doorbreken. Niet dat de Vlaming er zit op te wachten, maar het mag wat meer zijn dan Tom Waes die voornamelijk entertainment brengt en de politieke context uit de weg gaat; of Rudi Vranckx die belangrijke maar meestal beklemmende docu’s brengt over de bittere situatie op planeet Aarde.

Oproep: als u op reis gaat: schrijf een verslagje over wat u gelezen en gezien hebt, stuur het op naar dit nieuwe media-platform en u krijgt alle kansen. We zijn alvast heel benieuwd naar wat leeft in de wereld gebracht door reizende reporters zoals u?

Thomas Holvoet

Beeld: bewaking aan de grenzen van India en China