Hoe kunnen we dit zomaar laten gebeuren?

Alle ingrediënten liggen op tafel om de samenleving en het Belgische systeem grondig te ontwrichten. Maar het blijft onvoorspelbaar hoe de krachten en tegenkrachten zich zullen ontwikkelen. De zomer biedt een kans om dit proces te keren, maar het zal snel moeten gaan.

N-VA en Vlaams Belang omhelzen elkaar, niet enkel in de peilingen

Op 1 augustus wordt Joren Vermeersch (historicus, Brugge) aangesteld als partij-ideoloog van N-VA. Vermeersch werd opgevist door Jean-Marie Dedecker in Middelkerke, en werd later communicatie-adviseur op het kabinet van voormalig staatssecretaris Theo Francken, met wie hij het boek “Continent zonder grens” schreef als co-auteur. Na jarenlang op de achtergrond te hebben gewerkt stelt Bart De Wever hem nu aan als zijn ideologische opvolger, een niet mis te verstane benoeming. Vermeersch brengt weinig nieuws in het debat, maar de wijze waarop hij dat doet is verfrissend voor een partij die tijdens de vorige verkiezingen ruim 20% van haar kiezers verloor.

Right Left Politics - Free vector graphic on Pixabay

Zijn visie sluit naadloos aan bij die van het Vlaams Belang: België is stuk en Vlaanderen is de oplossing; Islam is niet verenigbaar met onze “christelijke” natie; de migratie moet helemaal stoppen (tenzij voor vervolgde christenen). Ethisch is de man conservatief.

Sinds deze aankondiging is de wederzijdse liefde tussen het VB en N-VA tot onmetelijke proporties gegroeid. Partij-functionarissen en volksvertegenwoordigers tutoyeren elkaar openlijk op Twitter en spreken gezwind over Vlaamse onafhankelijkheid na de verkiezingen in 2024. Voor de Franstalige partijen is deze benoeming dan ook extra koren op de molen om de hakken nog dieper in het zand te zetten. En dat weet Bart De Wever drommels goed.

De mensen zijn de politiek zat, maar ze hebben ongelijk

Er is nog steeds geen regering, en dàt tijdens de grootste naoorlogse crisis van ons land. Momenteel spreken we nog over een gezondheidscrisis, maar na de zomer gaan vele boeken dicht bij kleine en grote bedrijven. Hoe groot de recessie wordt is berekenbaar. Wat onberekenbaar is, is wat hiervan de gevolgen zullen zijn voor de mensen. Veel hangt momenteel af van het parlement, gezien er geen sprake is van een regering. Dat parlement stemt nu reeds op bestelling nieuwe wetten, naargelang de maatschappelijke wind waait. Van beleid is allang geen sprake meer.

We kunnen kwaad zijn op deze mensen, juist. Maar hoe komt het dat burgers en het middenveld dit zomaar laten gebeuren?

Het is Wallonië die de politieke richting kàn bepalen

En nu hoort u het donderen? Wel, gezien Wallonië eerder (centrum-)links heeft gestemd is het ondenkbaar dat er – bijvoorbeeld – strengere migratiewetten gestemd worden, of wetten die de sociale zekerheid onder de loep nemen. En zo zijn er vele thema’s die – potentieel – in het ideologische nadeel kunnen beslist worden van Vlaanderen. Bart De Wever weet dit, maar ook de Waalse partijen weten dit. De Wever wil het systeem verder uitdagen, om het zo te laten verbrokkelen. Lees: hij wil dat de Vlamingen kwaad worden op Wallonië. De Waalse partijen doorzien deze strategie en weigeren mee te gaan in de polemiek. Tot nu toe.

Recht Links Politiek - Gratis vectorafbeelding op Pixabay

Nieuwe verkiezingen? Wat heeft Wallonië daarbij te winnen?

Het is verbazingwekkend telkenmale te lezen dat “nieuwe verkiezingen” na de zomer helemaal aan de orde zijn indien deze formatiegesprekken niet lukken. Er zijn misschien dwingende, externe factoren om dit wel te doen, maar we zijn 2020 en de verkiezingen in 2024 zijn nog veraf. De Waalse partijen lijken echt niet van plan zich zomaar in de hoek te laten duwen. Nog eens vier jaar zonder meerderheid aan Waalse zijde? Eerder onwaarschijnlijk. Enkel wanneer Europa België begint te bestraffen zal er iets bewegen. Maar die kans is ook erg klein gezien de Europese consensus (die allang beproefd wordt) aan het wankelen gaat.

Duitsland definitief aan het Europese roer

Nu Duitsland tijdelijk voorzitter is van de Europese Unie (en dit voor zes maanden) zal het de lakens helemaal naar zich toetrekken. Wie dacht dat Bondskanselier Angela Merkel in winterslaap gevallen was heeft het bij het verkeerde eind.

Angela Merkel | Angela Merkel, Chancellor, Germany Photo: Ar… | Flickr
Bondskanselier Merkel

Als grootste economische macht (meer dan ooit) zal Duitsland, desnoods bi-lateraal, krijtlijnen beginnen uittekenen. Ze doen dit niet (enkel) voor eigen heil en glorie, maar om Europa bijeen te houden. Geen land als Duitsland weet wat de gevolgen kunnen zijn van een grote economische depressie. Dat Merkel er desnoods een paar jaar bij doet staat daarom zo goed als vast.

Covid-19 kent geen grenzen, maar de economie gaat voor

Juist, de pandemie. Wel, die zal straks terug opveren, wat voorspeld was. Mondmaskers zullen verplicht worden en bij broeihaarden zullen er plaatselijke quarantaine-maatregelen getroffen worden. Zal het verder gaan dan dit? Weinig denkbaar. Het belang van de economie zal niet langer onderdoen voor die van de gezondheid, daarvoor staat er teveel op het spel. Een tweede volledige lock-down? Hoogst onwaarschijnlijk. En nu even cynisch: de doden zal men er ditmaal vlugger bijnemen. Risico-controle? Ja. Streven naar een nul-risico: niet langer.

Harde voorspellingen?

Moeilijk te maken. Je kunt vaststellingen doen, en die vervolgens analyseren. De sociale spanningen zullen vast toenemen, en de economische crisis zal zeker toeslaan. Maar of die zullen leiden naar rampspoed is niet te voorspellen, al liggen vele puzzelstukken voor een dergelijk scenario op tafel. Het kan afhangen van één incident die de pot doet overkoken. Maar goed, het is vakantie, en dan is er altijd iets meer wazigheid tegenover de realiteit.

De nieuwbakken voorzitters van Vlaamse en Waalse politieke partijen spelen het spel intussen vuil en wansmakelijk. Hun houding is vernietigend voor het huidige democratische systeem. Zich blijvend positioneren maakt van hen orkestleden op een zinkende Titanic. Een dieptepunt in de Belgische politieke geschiedenis.

Maar het is evengoed onbegrijpelijk dat gewone burgers dit zomaar laten begaan. Die burgers handelen evengoed onwijs. Ook het middenveld neemt die verantwoordelijkheid onvoldoende op. Iedereen roept en niemand verzamelt ten volle. Iedereen wacht af en kijkt naar elkaar. Legitieme keuzes, ingegeven door angst, onvermogen en een manifest gebrek aan leiderschap.

Thomas Holvoet