Nieuwe hoop voor Malawi! Ook voor mensen met een handicap?

De verkiezingen in Malawi zijn achter de rug. Lazarus Chakwera is de nieuwe president en belooft verandering in het land. Intussen blijft de situatie voor mensen met een handicap schrijnend. Maaike Bruynooghe, bezielster van Kudimba, geeft ons een inkijk op de situatie van deze kwetsbare groep, en hoe zij ter plaatse inspanningen doen voor deze kwetsbare groep.

Ondertussen zijn de historische herverkiezingen in Malawi achter de rug. Oppositieleider Lazarus Chakwera, van de centrumrechtse Malawi Congress Party,  is met een ruime meerderheid verkozen als nieuwe president voor een ambtstermijn van vijf jaar.

Malawi's new president Lazarus Chakwera names partial cabinet

De bevolking van Malawi en de wereld reageren opgelucht, het was tijd voor verandering. Mensen hebben opnieuw hoop voor de toekomst onder meer door een beloofde focus op de bestrijding van fraude en de aanpak van de sociale problematiek. En dat zal nodig zijn. Vanuit het werk dat Kudimba doet valt op hoe schrijnend de zorg voor mensen met een handicap is in Malawi. 

Wanneer je de hoofdstad doorkruist wordt er aan bijna elk kruispunt op het autoraam getikt door iemand met een duidelijk zichtbare handicap. Verlamde volwassen mannen met polio die vooruit kruipen op handen en knieën , blinde oma’s, verminkte kinderen, … Hoe wreder de handicap en hoe drukker het verkeer, hoe meer kans op succes, het is een mensonwaardig tafereel.

Je moet van steen zijn om niet geraakt te worden door hun trieste lot. Bedelen langs drukke wegen is zowat de enige manier voor deze groep van mensen om toch een bestaan op te bouwen, andere mogelijkheden voor een inkomen of zorg vanuit de overheid zijn bijna onbestaande. 

In tegenstelling tot de hoofdstad gaat het er heel anders aan toe in kleine dorpen zoals Lifuwu, waar Kudimba als dagcentrum voor kinderen en jongeren met een handicap actief is. Daar zie je nauwelijks mensen met een handicap in het openbaar leven. In dit kleine, afgelegen dorp is er geen verkeer; en door de algemene armoede heeft bedelen er geen zin. Vaak worden kinderen met een handicap verborgen in een klein hutje, of vastgebonden aan een boom uit het zicht en heel vaak bereiken deze kinderen de volwassen leeftijd niet. 

In Malawi, zoals in eender welk ander land, leeft een deel van de bevolking met een handicap. 

Er zijn geen recente statistieken rond de prevalentie van handicaps in het land. De laatste data dateren van 2008 en tonen aan dat ongeveer 3,8% van de bevolking een fysieke, een verstandelijke of een sensorische handicap heeft.

Vaak is de beperking op zich niet het grootste probleem, wèl de barrières waar mensen met een handicap op botsen en die hen ervan weerhouden om een betekenisvol bestaan te leiden. Obstakels zoals economische, institutionele en omgevingsfactoren creëren sociale exclusie en houden mensen met een beperking tegen om ten volle deel te nemen aan het maatschappelijk leven.  In Europa wordt hard gewerkt rond inclusie van mensen met een handicap en rond assistentie in allerlei gebieden van het dagelijks leven, in Malawi is hier geen sprake van. Mensen met een handicap worden vaak vermeden, verborgen en geweerd. Door deze negatieve attitudes rond handicap belanden mensen met een beperking nog vaker in een kwetsbare positie. 

Volgens Unicef leven 2,4 % van de kinderen in Malawi met een handicap. Deze kinderen hebben weinig toegang tot gezondheidszorg en onderwijs voornamelijk omwille van beperkte mobiliteit. 

Van de personen met een handicap participeert 35% niet in het onderwijs, in tegenstelling tot 18 % van de rest van de bevolking.

Ook  kampen ze vaak met verwaarlozing en een stigma bij hun naasten en het medisch personeel. Er is weinig inbreng vanuit de overheid betreffende deze problematiek en tot op heden is er weinig politieke wil om daar verandering in te brengen. Hopelijk komt daar nu verandering in onder het nieuwe beleid.  Een studie van 2014 toont aan dat er een totaal van 207 centra zijn voor mensen met een beperking in Malawi, terwijl er een nood is aan 3132 centra.

Kudimba wil een echt verschil maken en inspelen op de lokale noden. Het dagcentrum biedt ondersteuning aan de meest kwetsbare kinderen en jongeren. Er wordt vooral ingezet op gezonde voeding, hygiëne, gezondheidszorg, educatie en spel. Ook trachten we de integratie van kinderen met een handicap in het reguliere onderwijs te bevorderen. We willen een zorgeloze kindertijd met veel ervaringen en mogelijkheden creëren, belemmeringen negeren en beperkingen overwinnen. 

We streven naar acceptatie en normalisatie van mensen met een handicap in de gemeenschap. Sinds de werking werd opgestart merken we  een positieve evolutie in de tolerantie naar jongeren met een handicap. Kudimba wordt dan ook gezien als een ‘prestigeproject’ dat buitengewone kansen schept voor de toekomst van de deelnemers en daar kijkt iedereen naar op. De jongeren en hun gezinnen beseffen dat ze uitzonderlijk veel geluk hebben om er terecht te kunnen. Het stigma rond handicap in Lifuwu verzwakt stilaan, maar er is nog heel wat werk aan de winkel.

Maaike Bruynooghe

Lees ook ook de andere bijdrages van Maaike over de opstart van Kudimba. En over de verkiezingsstrijd.

Meer informatie en foto’s over Kudimba zijn te vinden op de facebook pagina ‘Kudimba Foundation’ en op de website www.kudimba.org

Foto’s: Kudimba Foundation