Burgers en politici: Engagéz-vous!

De stilstand lijkt voorbij. Maar het land lijkt verdeeld en burgers beschouwen elk maatschappelijk probleem als een zaak voor de politiek, die in gebreke bleef de afgelopen 15 maanden. Maar klopt onze houding wel? En wat is dan is onze oproep voor de politici die vanaf maandag effectieve onderhandelingen opstarten? Politicoloog Koen Lemahieu maakt een analyse.

Sinds de verkiezingen van 26 mei vorig jaar heb ik geen enkel politiek opiniestuk meer geschreven. Ik was te zeer ontgoocheld in het verkiezingsresultaat. Ik verwachtte ook een zeer moeilijke regeringsvorming – zo geschiedde ook – en ik wilde voor mezelf een ‘politieke bezinningsperiode’ inlassen. Bovendien, er heerste een wildgroei aan analyses over dat verkiezingsresultaat; niemand zat te wachten op nog een extra analyse, zo voelde ik het toch aan.

Tijdens de voorbije maanden heb ik veel gelezen en geluisterd, naar mensen met een verschillende achtergrond, naar mensen met uiteenlopende politieke meningen. In mijn kennissen-en vriendenkring is het hele politieke spectrum vertegenwoordigd; dat helpt mij en maakt het ongelofelijk interessant om voeling te krijgen en te houden met wat leeft in de hoofden en harten van de mensen. Ik ben tot enkele inzichten gekomen. Ik deel er graag een 3-tal met de lezer.

Vooreerst raak ik er steeds meer van overtuigd dat verandering (ook) van onderuit moet starten. ‘Engagez-vous!’ zei de Franse auteur Stéphane Hessel. Kom uit uw kot en beteken iets voor anderen. Verander de wereld in uw straat, in uw wijk, in uw stad. Wacht niet op het voorbeeld van een ander. Geef zelf het voorbeeld. En het maakt niet zoveel uit wat, ook kleine dingen kunnen een verschil maken voor een ander, en uiteindelijk ook voor jezelf. Probeer het maar. Je zal zien dat het werkt. En laat je niet afremmen door corona, er bestaan creatieve manieren om ‘coronaproof’ dingen in beweging te brengen. Het vraagt soms wel wat geduld en doorzettingsvermogen.

Open Society: Essay competition winner - Has political correctness gone too  far? | Open Future | The Economist

In dialoog treden met de ander is altijd een eerste stap

Verder verwachten we allemaal dat de politici in dit land zich als leiders gedragen en een regering vormen. Onze ontgoocheling dat dit nog niet is gebeurd, is terecht. Maar verwachten we zelf niet té veel van de politiek? Kunnen de uitdagingen die zich in de samenleving stellen alleen door de politiek worden opgelost? Als we een probleem hebben met onze buurman of een aannemer die werken uitvoert in ons huis, is het dan niet de moeite waard om zelf in dialoog te gaan met die ander in plaats van meteen ‘hogerop’ te gaan?

In ‘Procureurs’, een vierdelige human intrestreeks op Canvas, werd betoogd dat mensen problemen te snel ‘juridiseren’. Terecht klinkt de oproep om zelf op een constructieve wijze onze problemen op te lossen. Gelukkig begrijpt de meerderheid van de burgers dit. Laten we deze ‘soft skills’ actief naar waarde schatten en als goed nieuws zien.

Vertrouwen geven is een voorwaarde voor waarachtige dialoog

Tot tweede denk ik dat de olifant in de ellenlange kamer der regeringsvorming niet de inhoudelijke en ideologische verschillen zijn tussen de politieke partijen. De olifant is het gebrek aan ‘leiderschap’ dat aan de dag wordt gelegd, en wat mij betreft is ‘leiderschap’ samen te vatten in 1 woord: moed. Moed om de dialoog aan te gaan met die andere partij, moed om die gemeenschappelijke grond (en wie weet 3de weg te vinden), moed om je eigen achterban te overtuigen, moed om over de ‘angst voor het stemgedrag van de kiezer’ heen te stappen, moed om over het individualisme (dat ook de politiek kenmerkt) te stappen.

Gebrek aan vertrouwen - 7 symptomen - echtcrollet.com

Leiderschap is bovendien ook de moed hebben om anderen te vertrouwen en daarin risico’s te nemen. Simpel is dat uiteraard niet. Vertrouwen geven, dat is: loslaten, een stukje de controle afgeven, in een soort inter-afhankelijkheid terechtkomen, jezelf kwetsbaar opstellen. Maar laat het tonen van kwetsbaarheid nu net een blijk van sterkte en authenticiteit zijn.

Een oproep aan onze politici

Bij deze een oproep aan de politieke leiders van dit land: wees jullie goed bewust van de voorbeeldrol die jullie vervullen. Zelf al geven mensen aan geen vertrouwen meer te hebben in politici, onbewust nemen ze nog steeds een voorbeeld aan jullie, en nemen ze jullie gedrag voor een stuk over. Dus, engagez-vous! Er rust veel verantwoordelijkheid op jullie schouders. Als jullie er in slagen een regering te vormen en vervolgens voldoende collegialiteit aan de dag leggen, dan zal vroeg of laat de beloning volgen. Vertrouw daar op. En als die beloning niet volgt, dan hebben jullie het tenminste toch geprobeerd. Ik ga er alvast in geloven!µ