Van Quickenborne minister van justitie, referent voor financiering religies en levensbeschouwingen

Vincent Van Quickenborne, burgemeester van Kortrijk (Open VLD), wordt de nieuwe minister van justitie. Het financiële wedden-beheer van o.m. de religies en levensbeschouwingen zitten daarin vervat. Zijn aanstelling kan een grote ommezwaai betekenen voor de financiering. Het regeerakkoord vertelt ook dat het Boeddhisme erkend zal worden als nieuwe levensbeschouwing in België.

Vincent Van Quickenborne komt uit een katholiek nest, maar hanteert een meerzijdige houding ten aanzien van de levensbeschouwingen en religies. In de stad Kortrijk liet hij dikwijls verstaan, bij verschillende tussenkomsten, dat de moslimgemeenschap het recht heeft op een nieuwe gebedsplaats. De erkenningsprocedure voor de huidige moskee hielp zijn bestuur mee ondersteunen, tot nu toe tevergeefs. Hij liet zich ook horen tegen elke vorm van islamofobie en antisemitisme, tijdens debatten in aanloop van de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Vooral Wouter Vermeersch van Vlaams Belang moest het daarbij ontgelden.

Wat mogen we verwachten?

Van Quickenborne heeft respect voor religies en levensbeschouwingen maar beschouwt de beleving ervan als een persoonlijke keuze die het maatschappelijke debat beter niet beïnvloedt. Het gaat bij deze politicus niet zozeer om het terugdringen van levensbeschouwingen naar de privésfeer – hij was immers vaak aanwezig tijdens belangrijke religieuze momenten in de stad – maar wel om een hoge mate van zelfstandigheid in het beheer en het beleid door diezelfde levensbeschouwingen. Zou hij daarbij durven kijken naar Duitsland, waar de burger, op de belastingbrief, zelf aangeeft of en naar welke levensbeschouwing het belastinggeld mag vloeien?

Erkenning en wedden

Van Quickenborne zal geen moeite hebben om meer moskeeën mee te helpen te erkennen (eigenlijke erkenning gebeurt door minister van Samenleven, Bart Somers, Vlaanderen, maar screening gebeurt door justitie), maar wat betreft de financiering zit er – zeker in het kader van begrotingsfricties – een hertekening aan te komen van het financieringskader. Een minister van justitie handelt uiteraard altijd namens de regering en binnen de contouren van het regeerakkoord, maar het lijkt waarschijnlijk dat hij een verdere verzelfstandiging – op financieel vlak dan – van de religies en levensbeschouwingen zal promoten. Het is daarbij niet onbelangrijk te vermelden dat zowel Bart Somers als hijzelf deel uitmaken van de liberale partij. Zij kunnen de handen in elkaar slaan, gedragen door de groene en rode families die een zelfde filosofie genegen zijn.

De afgesproken korf wedden voor bedienaren van de eredienst in de Katholieke kerk, bekomen na een akkoord met minister Geens in 2014, zal onder druk komen te staan. Die korf laat toe dat elke priester die te overlijden komt vervangen kan worden door een pastoraal werker. De vraag is ook of er voor gevangenisaalmoezeniers, rechtstreeks benoemd door justitie, iets zal veranderen. Reeds maanden wacht men op nieuwe benoemingen die door de “lopende zaken” niet meer bevestigd konden worden door minister Geens.

Of het er allemaal zal van komen?

Uiteraard in overleg met de verantwoordelijken van de verschillende confessies in ons land, maar ook in samenspraak met de partners in de regering. Het is geweten dat CD&V hierbij een belangrijk gewicht in de schaal zou kunnen leggen, indien het tot een herziening komt. De vraag is hoe deze partij zich zal opstellen.

In ieder geval is het regeerakkoord een zeer mager beestje voor de levensbeschouwingen. De desinteresse voor zingeving blijft bedroevend. Het politieke beleid lijkt op dat vlak enkele stappen achterwaarts te zetten, ook al omdat de intrinsieke know-how ontbreekt, wat vooral te maken heeft met de blik op ethische vraagstukken waar de paarse partijen een volledig andere koers varen dan de religieuze levensbeschouwingen. Helaas dreigt men de maatschappelijke relevantie van de religies en levensbeschouwingen hiertoe te herleiden. En dat zou een gemiste kans zijn, in tijden waar zingeving – meer dan ooit – op de voorgrond staat bij de burger.

De minister zal ook een duidelijk abstractie moeten maken tussen de situatie van het verleden en deze van het hier en nu waar levensbeschouwingen minderheden zijn geworden, die bescherming en ondersteuning nodig hebben om hun grondrechten te vrijwaren.

Het Boeddhisme wordt eindelijk erkend

Eindelijk komt het er van. Na jaren getouwtrek komt de broodnodige erkenning er. Parlementsleden uit verschillende partijen hebben hier tijdens de voorbije legislatuur hard aan gewerkt, in samenspraak met de spelers op het veld.

Het hindoeïsme zat ook in de running tijdens de vorige legislatuur, maar blijkbaar zijn er onvoldoende elementen om deze erkenning nu reeds te laten gelden.

Het is nu wachten op de beleidsnota van de nieuwe minister, wat – gezien het belang en de omvang van de portefeuille – enige tijd op zich kan laten wachten.

Thomas Holvoet