Een gelaatsuitdrukking maakt een verschil bij de kleinsten

Het verplicht dragen van een mondmasker is ingeburgerd, samen met “afstand houden” de beste manier om het virus in te dijken. Maar bij de allerjongsten moeten ouders voorzichtig zijn. Niet zozeer voor de besmetting, maar voor risico’s die minder gekend zijn. Het is immers geweten dat het leren herkennen van gelaatsuitdrukkingen voor deze groep uitermate belangrijk is voor de ontwikkeling, zowel op emotioneel als op verbaal vlak. Dat bewees onder meer het “bevroren-gezicht-experiment”.

Het bevroren gezicht van een ouder

Bij het ‘bevroren gezicht’-experiment in het filmpje reageert een moeder korte tijd helemaal niet op haar baby. De baby trekt alles uit de kast om reacties bij de moeder uit te lokken en raakt na een tijdje overstuur. Je ziet in het filmpje hoe onveilig het gebrek aan interactie voelt voor de baby én voor de moeder.

Hoe verloopt die ontwikkeling?

De eerste maanden na de geboorte kent een baby alleen basis-emoties als tevredenheid, belangstelling, angst, boosheid. Rond de leeftijd van 8 maanden krijgt een kind ook andere emoties, zoals schaamte en jaloezie. Vanaf die leeftijd gaan kinderen op de gezichtsuitdrukking en houding van hun verzorger letten. Als ze bijvoorbeeld rondkruipen, zetten ze hun onderzoek voort wanneer verzorgers hen bemoedigend toelachen, maar staken hun onderzoek als verzorgers hen afkeurend of angstig toekijken. En als een kind valt, huilt het vaak pas nadat het de schrikreactie van zijn ouders of verzorgers opmerken.

Socialisatie

Naarmate een kind ouder wordt, leert het zijn emoties beter zelf te reguleren. Dat is een belangrijk onderdeel van zijn ‘socialisatie’. Socialisatie is het proces waarbij kinderen de gebruiken, normen en waarden en rituelen van hun sociale omgeving leren. Dit proces loopt trouwens door tot in de puberteit.

Al lijkt het er soms niet op, kinderen willen zelf graag aan hun socialisatie meedoen. Zij willen graag op hun ouders lijken en dezelfde dingen belangrijk vinden. Daarom imiteren ze hun ouders ook zo veel.

Er is onderzoek nodig naar die gevolgen

Bij de blijde intrede van de Sint, die geen mondmasker droeg, reageerde een jonge moeder met de volgende quote:

De vraag rijst of de allerjongsten hier wel kunnen aan wennen. En de tweede vraagt blijft of er verder onderzoek nodig is naar eventuele ontwikkelingsstoornissen bij kinderen waar de ouders bijna uitsluitend communiceren met een mondmasker. Zeker binnenshuis moeten we dit in vraag durven stellen. Vooral bij kwetsbare groepen is de desinformatie vaak groter en is de kans bestaande dat kinderen een ontwikkelingsachterstand oplopen.

Moeder met beschermend masker met baby

Nee, geen pleidooi tegen het dragen van een mondmasker

Omdat er zoveel niet-verifieerbaar nieuws de ronde doet deze boodschap: volg alle regels die gelden, en laten we elkaar hierbij ook ondersteunen. De beste weg naar alle informatie hierover is de website van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid.

Thomas Holvoet