Kleine rituelen, kleine aanrakingen

Kun je twee eenzaamheden vergelijken? Nee, wellicht niet. er moet iemand zijn die stilstaat en je ziet en luistert en over je rug wrijft, want vaak kan een mens het niet alleen. Laten we daarom gul zijn met glimlachen, en blikken, en klapkes, en andere dagelijkse gebaren van leven…schrijft Guido Vanhercke.

Lichamelijke rituelen doe je met je lichaam

In deze corona-afstandelijkheid besef ik des te meer hoe lichamelijk rituelen zijn. Je doet ze met je lichaam, je deelt ze met je lichaam, ze doen iets met je lichaam.

Holding onto the rituals we've learned to love as we shelter in place |  Zendesk

Als ik mijn vrienden tegenkom, dan wil ik een zoen geven, even met mijn vuist tegen hun arm boksen, of een beetje van mijn genegenheid warm op hun rug wrijven. Als bezoekers bij mij thuis komen, dan wil ik ze te drinken geven. Als iemand mij een brede glimlach schenkt op straat, dan voel ik bevestiging en genot tegelijk. Een glimlach is geschenk, belofte en kick: geschenk (hé, jij bent ook een mens, ik zie jou), belofte (in mijn hoofd begint dan een klein filosofisch essay’tje over de kracht van openheid) en er is de niet te miskennen ervaring dat je mondspieren en de rest van je lijf een soort kickje voelen, ergens in de bloed- of zenuwbanen.

Vollopen wordt leeglopen. Ziet iemand het?


Iemand die tegen mij praat, tekent in mijn hoofd. Soms bouwt zij of hij er nesten in. Gebruiken ze ergens in een zin mijn voornaam, dan doet mijn lichaam ping, als de ping van de smartdinges, maar veel sympathieker want weer die belofte. Bedanken ze mij, kan ik alles mooi afsluiten, blijft mijn hoofd op orde. Hun wensen bij afscheid of feesten of verjaren doen mij zwellen, niet zichtbaar, maar toch.

Hold my hand: Touching may ease pain by syncing brainwaves


Om nog niet te spreken van het echte vollopen, als een van mijn geliefden mij echt vastpakt en omhelst, voorgoed lijkt het wel, tegen de dood in, een beetje eeuwigheid hier in dit kleine momentje.
En dat alles staat nu op de tocht. Er waait letterlijk kou door. Vollopen wordt leeglopen. Ziet iemand het? De vele onooglijke ritueeltjes van de dag, die bescheiden zonder op te vallen hun werk deden, ze zijn er niet meer. Wie vult nu dat kleine lichaam van ons…


Ik schrik ervan als ik de verhalen hoor. Mijn oudste zoon heeft drie, vier collega’s van wie de kinderen diep droevig geworden zijn. Kleinzoon heeft er ook last van. Jonge mensen hebben zo’n dunne huid. Misschien moet iemand dat eens onderzoeken: hoeveel aaien een jonge mens nodig heeft vooraleer zijn huid sterk genoeg is, vooraleer zij haar eigen kracht herkent en gelooft.


Vroeger was het anders?

Was het vroeger anders, denk ik dan? Heel mijn jeugd was zo ongeveer een lock-down. Moeten die jonge mensen niet hun rug leren rechten en voortdoen? Is overleven dan niet iets als dansen: dat je van iemand kan zeggen ‘hij kan goed overleven’, zoals ‘hij kan goed dansen’?

How Being Touch-Deprived Affects Body Image, Self-Esteem | The Swaddle


Dat denk ik nu niet meer. Je kan geen twee eenzaamheden vergelijken, geen twee isolementen. Ze doen allebei pijn. En wat blijft, in alle tijden: er moet iemand zijn die stilstaat en je ziet en luistert en over je rug wrijft, want vaak kan een mens het niet alleen. Laten we daarom gul zijn met glimlachen, en blikken, en klapkes, en andere dagelijkse gebaren van leven…

Guido Vanhercke