Troost in twee bewegingen

“Troosten heeft veel met trouw en vertrouwen te maken: een trieste vriend/in heeft vooral nood aan vertrouwen, aan hoop en aan houvast.”

Buiten de comfortzone

Vandaag de dag vinden we comfort heel belangrijk. En onze comfortzone evenzeer. We blijven er het liefst in. Kunnen we in 2021 com-fort-abel-er leven? Laten we het hopen. Maar het gaat dus over comfort. En troosten – en troostende – liedjes!

Songs of Consolation Devotional | Do Not Fear | Song to the Trinity -  YouTube

Wij denken bij comfort aan gemak, maar in het Engels kan je comfort someone– en dan doe je niks anders dan hem of haar troosten. Je kan dan misschien even in het Frans denken: un homme fort, une femme forte, kunnen je zeker helpen met zware zakken, want ze hebben force, macht. Maar natuurlijk moet je ze niet forceren. Dan zou je ze immers dwingen door te veel macht te gebruiken.

In dit geval echter, bij troost, is kracht wel nuttig, psychische kracht; macht helpt hier niet. Zo moet je bij tragiek op de piano geen fortes of geen fortissimo’s, luid en krachtig, spelen, wanneer mensen broos zijn, maar net piano, eventueel pianissimo. De zaak is: als je comfort people, mensen dus troost, dan maak je ze volgens de Engelstaligen sterker. Of dat probeer je toch…

En als ze bang zijn, dan kun je ze misschien figuurlijk een fort geven: een sterke burcht, fort-ification, een versterking. Dat kan allemaal effort kosten, of inspanningen dus. Maar voor een vriend doe je alles!

Consolation on Behance

Nu, trieste mensen proberen wij te troosten, zeggen wij. En dan zou je kunnen denken: die woorden moeten wel verwant zijn, met dat begin- en eindrijm. Maar nee, hoor… U krijgt wel twee mooie aparte verhalen in ruil.

Troosten bijvoorbeeld heeft veel met trouw en vertrouwen te maken: een trieste vriend/in heeft vooral nood aan vertrouwen, aan hoop en aan houvast. Die trouw ontstond ooit een boom: de wortel deru verwees ooit naar een boom. De wortel dr(e)u verwees zeker naar een eik. Geld groeit misschien niet aan de bomen, maar vertrouwen misschien wel: wie triest is, kan zich aan bomen (van mensen) vasthouden.

En triest zijn heeft alles met treurigheid, vertroebeling, bittere smaak, te maken, zoals onze droefheid vaak gepaard gaat met troebelheid, door traanvocht in de ogen. Wie zong daar ooit het droeve maar onsterfelijk mooie liedje: Like a Bridge Over Troubled Water? De trooster wil een brug bouwen over iemands vertroebeld leven…

Like A Bridge Over Troubled Waters - City Church For All Nations

Maar wat kun je in het Frans doen? Je kunt met Jacques Brel proberen en roepen, zingen, smeken: “Verlaat me niet”, Ne me quitte pas… Maar misschien helpen zulke mooie melodieën en o zo mooie teksten niet, en dan kan je enkel hopen que quelqu’un vienne te consoler… Con-sol-atio? Helpt le sol, de zon? Nou, niet echt, maar misschien metaforisch wel. Solacium, solari, hebben met verzoenen en verzachten te maken. En volgens de etymologische website dwds.de kan dat door mensen aan te spreken, toe te spreken.

(Volgende week deel twee: “Trouw zijn en de kracht van pluimen”)

Jan Glorieux

One comment

Comments are closed.