Hals

Vilhelm Hammershoi was een Deens kunstschilder en overleed in 2016. Hij huwde met Ida Ilsted. Ida komt veelvuldig voor in zijn schilderijen, in de interieurscenes en portretten waar hij haar vaak op de rug afbeeldde. Guido Vanhercke mijmerde over de “vleesgeworden ongrijpbaarheid van Ida’s hals.” Een opmerkelijk portret om bij weg te dromen.

Bij sommige beeldhouwwerken heb ik de neiging om eraan te voelen, mijn vinger ook mee te laten doen met mijn ogen. Ik weet dat het niet mag, dat er dan een suppoost op mijn vingers komt slaan. Maar de drang is er wel. Er zijn marmeren beelden waaraan ik zelfs met mijn wang zou willen voelen. Sommige vrouwenhoofden zijn zo onmogelijk perfect gekapt, dat ik even moet checken of ze niet echt in leven zijn. Wang tegen wang, even maar, en het dan nog altijd niet kunnen geloven dat dit koud marmer is, niets meer.

Kan kunst zijn van eten


Bij schilderijen volstaan meestal mijn ogen. Maar toen ik jaren geleden de Deense schilder Vilhelm Hammershoi ontdekte, begon het weer te kriebelen in mijn handen en wang. En dat ligt aan één detail: hoe hij de halzen schilderde van zijn vrouw Ida. Telkens van achteren gezien, zodat het licht van het moment er volop op kan vallen. Frontaal domineert het gezicht over de hals. Van achteren is een hals pas volop hals: die fijne en toch stevige stengel die uit bloes of kleed lijkt te schieten en het hoofd draagt als een speciaal soort bloem.

Kan een illustratie zijn van eten

Bij Hammershoi zie je het: de hals is volkomen tot rust gekomen naaktheid. Perfecte glans. Verzonken wachtende erotiek. Pars pro toto voor het gehele lichaam van zijn vrouw. Vleesgeworden ongrijpbaarheid.

Kan kunst zijn van eten


Aan die hals zou ik graag eens komen. Mag niet, ik weet het, ’t is een getrouwde vrouw, en lang kijken is niet beleefd, schijnt het. Gelukkig valt dat van achteren minder op.
Als ik bekomen ben van die wonderhalzen (die ik dan nog op foto moet zien…), dan merk ik dat Hammershoi meer ongrijpbaars doet: hij schildert stilte… Hij schildert wachten… Of dromen, zoals Ida daar staat en haar bezigheden stopt en even opzij kijkt, naar wat, dat weet ze zelf niet.
En hij schildert licht natuurlijk, maar dat kunnen meer grote schilders. Vermeer. Hopper.

Kan een afbeelding zijn van eten

Guido Vanhercke

Alle afbeeldingen: vilhelm hammershoi

Tip: deze documentaire over de kunstenaar is een aanrader. Je kunt die bekijken via deze LINK.

Geef een reactie