Van hoopvol naar hopeloos – Waarom sloeg de stemming om in de jaren ’70?

De jaren ’70 volgden op de Golden Sixties, waarin een grote maatschappelijke omwenteling plaatsgreep, op zowat alle levensdomeinen. Maar wat precies deed de stemming omslaan in die periode? Eigenlijk hebben we daarover geen helder idee. NTR maakte in “Andere tijden” een tijdsbeeld over die periode. Een korte documentaire die, gespijsd door de muziek en zonder veel woorden, laat zien wat er toen in Nederland gebeurde. Al is zeer veel daarvan te plaatsen op de Belgische context, waar we evengoed de omwenteling meemaakten, maar dan met andere gebeurtenissen.

Iemand zei ooit: wellicht was die periode (1975-1985) de meest deprimerende periode in de na-oorlogse geschiedenis. Mensen verloren zeer veel houvast, en de veranderingen gingen te snel, of – naar het gevoel van velen – te ver. Na een periode waar vrijheid en blijheid regeerden en waarbij vrouwenrechten en sociale actie hand in hand gingen met het loskomen van een dominante moraal brak er een periode aan van morele, financiële tegenspoed. Ook de klimaatproblematiek werd een belangrijk punt in die evolutie, en ook dat krijgen we in beeld.

Maar men had het kind met het badwater weggegooid, en je zag voor het eerst een gespleten samenleving tevoorschijn komen dat in het laatste beeld goed wordt weergegeven. Een beeld waarbij je duidelijk ziet dat de dialoog weg is, en de breuklijn getrokken werd. Strepen in het zand van twee samenlevingen die elkaar niet meer verstonden. De eerste echokamers ontstonden, maar dan niet virtueel, want internet bestond nog niet.

Het is geen deprimerende documentaire, maar het brengt een tijdsbeeld dat voedsel kan zijn om verder na te denken dan de neus lang is. En dat kun je enkel doen door vooral geen antwoord te geven op de vraag “waarom de omwenteling in de jaren 1970 gestart is?”. Een onvolledig tijdsportret dus met korte getuigenissen, veel muziek en een rode draad, die je als kijker zelf moet ontdekken. Het ontbreken van internationale tendensen voelt misschien verkeerd aan, maar wie tussen de lijnen kijkt ziet ze zeker.