CD&V is wellicht de enige partij die in 2024 het nationalisme kan verschalken, maar ze weet het zelf nog niet

Bovenstaande titel is geen manifest, laat staan een stemadvies. Het is wel een stevige mogelijkheid. Van alle partijen in het Vlaamse politieke landschap is er slechts één die op belangrijke strijdpunten het verschil zou kunnen maken, omdat ze deze punten in het DNA verankerd heeft, en daarom een eventuele regering met Vlaams Belang en N-VA kan voorkomen. Zou. Want aan elke slaagkans zijn voorwaarden verbonden. En die gaan verder dan wat Joachim Coens gisteren in Ter Zake liet uitschijnen.

Dominant Vlaams, blank en christelijk

De voorzitter van Vlaams Belang liet optekenen in de krant De Tijd dat dit zijn beste optie was: “een Vlaams, blank en christelijk landschap”. Daar volgde geen luide reactie op van CD&V die toch de behoeder zou moeten zijn van het derde punt: het christelijke.

Met de kennis over die traditie bij oude en nieuwe getrouwen zou CD&V bijvoorbeeld kunnen duidelijk maken waar zij voor staat indien het woord christelijk in de mond genomen wordt, door eender wie. En dan zou deze partij een ouderwets hoofddoekendebat zelfs niet meer hoeven te bespreken. De partij weet maar al te goed dat een neutraliteits-discours net het omgekeerde is van een pluralistisch discours. Waarom draagt ze die eigen waarde niet uit?

Als je als partij voor een christelijk geïnspireerd project gaat, dan verwacht een kiezer minstens dat ze weten waar dit voor staat. Je doet onrecht aan je eigen missie indien dit geen vertaalslag krijgt. Zo is het bijvoorbeeld logisch dat mensen met religieuze, en bij uitbreiding, levensbeschouwelijke voorkeur(en) door deze partij ten volle ondersteund zouden moeten worden. CD&V zou dé partij kunnen zijn die de vrijheid van levensbeschouwing en religie kan garanderen in de zin dat die voorkeur ook deel kan uitmaken van het maatschappelijke gebeuren en dus stem moet krijgen: in politiek, media, socio-economisch en vanuit het middenveld. Waarom laat ze zich verlammen door angst om die overtuiging te poneren?

En dit hoeft niet ultra-pluralistisch te gebeuren. Als partij mag je gerust zeggen dat je staat voor een eigen ideologie, maar ook borg wilt staan voor mensen die een andere (religieuze) levensbeschouwing hebben of belangrijk vinden. Daarmee krijg je geen 25% van de stemmen, maar wie sociologische rapporten bestudeert, en in De Tijd leest dat de voorzitter van een extreemrechtse partij dit stukje DNA kaapt van CD&V, dan is er vooral een duidelijk draagvlak voor “een” project. Niet?

Maar het is anders, uiteraard

Waar het Vlaams Belang staat voor een territoriaal christelijk Vlaanderen staat CD&V wellicht voor een ander verhaal. Een verhaal dat ook puurt uit de waarden die het christelijke verhaal wenst uit te dragen, vanuit een – evident – open houding naar andere visies.

Waar Vlaams Belang kiest voor een christendom als schild tegen een andere godsdienst en ingebeelde indringers, kan CD&V duidelijk maken dat die visie net in tegenstrijd is met waar het christendom voor staat. En daar hoef je zeker geen katholiek voor te zijn. Er zijn veel mensen die dit onderscheid allang gemaakt hebben, en zinzoeker of gelovig zijn zonder geïnstitutionaliseerd te willen worden. Die tijd is definitief voorbij. Maar het is wel zo dat diezelfde zinzoeker geen enkele partij vindt in Vlaanderen die voor hem of haar of x opkomt. Ten volle dan. Waarom vult CD&V die leemte niet in?

Media

Het is, naar mijn mening, onbegrijpelijk dat CD&V alle levensbeschouwelijke visibiliteit heeft laten schrappen uit het medialandschap. Als beetje zinzoeker kun je op vandaag enkel nog terecht op de Nederlandse televisie, waar alle levensbeschouwingen – ook de vrijzinnige- professionele televisie aanbieden. Of we moeten zappen naar de zender KTO, op voorwaarde dat je bij Proximus aangesloten bent en voldoende Frans begrijpt. De uitleg van Karin Brouwers (commissie media voor CD&V) uit de periode dat de uitzendingen door derden werden geschrapt blijft daarin veel te vaag. Je hoeft niet het compromis te verlaten door tegelijk op je strepen te staan.

Momenteel lijkt het alsof Vlaanderen geen levensbeschouwingen meer kent, terwijl enkele miljoenen mensen – in meer of mindere mate – een levensbeschouwing (schromelijk) aanhangen, of zelfs actief praktiseren: of het nu boeddhistisch, joods of ….. CD&V kan hier het verschil maken in aanloop van 2024, veel meer dan ze zelf denkt.

Migratie en diversiteit

En het is niet omdat je een hart hebt voor levensbeschouwelijke diversiteit dat je voorstander bent voor open grenzen, toch? Het is net door niet te communiceren over het levensbeschouwelijk potentieel van deze samenleving, en haar verbindende en zingevende missie, dat de Vlaming CD&V vereenzelvigt met een diversiteitskoers op alle niveaus.

Uiteraard staat een christelijk geïnspireerd project open voor de vreemdeling, de migrant, de vluchteling. Maar de partij kan ook een kritische boodschap geven aan zij die zich hier vestigen en verwachtingen stellen. Het is kortom zo: je kunt pas duidelijk zijn over het éne indien je je ware identiteit uitdraagt en durft borg te staan voor de strijdpunten die je voor ogen hebt.

Vlaams

CD&V draagt “Vlaams” in haar naam, maar ook hier zou de partij een veel duidelijker verschil kunnen maken.

Wat betekent het Vlaanderen van morgen voor hen? Waarin verschilt dit met de visie van de nationalistische partijen? Een warm en solidair Vlaanderen is toch geen project? In deze groep van Vlaamse partijen zijn er al enkele die afvallen. Open VLD kiest voor de Belgische koers, Vooruit en Groen evengoed en PVDA vormt een alliantie in het parlement met haar Waalse partners. Blijven over: Vlaams Belang, N-VA en…CD&V.

Waarom weet ik als kiezer niet waar deze drie, die voor “Vlaanderen” gaan echt verschillen van elkaar? Bij N-VA hoor ik dit regelmatig. Daar meent de voorzitter dat het verschil zit tussen exclusivisme en een meer inclusief burgerschap. Maar CD&V?

Ook hier: het is niet omdat een partij centristisch is dat het niet helder kan zijn over enkele standpunten met betrekking tot Vlaanderen? Je kunt toch enkele hete hangijzers aan de kaak stellen en week na week en maand na maand blijven hameren op diezelfde spijker? Niet? Zeker na de pandemie wil ik Wouter Beke wel eens horen zuchten, maar dan luidop, dat het gedaan moet zijn met die 8 ministers van volksgezondheid, om hem vervolgens te horen wat de oplossing dan wel is.

Zich onderscheiden met iedereen aan boord

Daarin verschilt deze partij wellicht het meeste van zij die zich Vlaamsgezind noemen. Maar ook hier mist de partij een duidelijke koers met desnoods enkele loden pijnpunten die open kaart spelen waar CD&V voor staat. Momenteel gaat ze, zeker binnen de Vlaamse regering, te vaak mee in het discours van een regeringsakkoord waar ze onzichtbaar blijft. En dat heeft heus niet enkel met een pandemie te maken.

Durven staan voor je kernwaarden, die concrete vertaalslag maken naar beleidspunten en ze ook blijven aankaarten zonder aarzelen, zelfs desnoods eens met slaande deuren de vergaderzaal verlaten. Doen ze het nog? Laat het ons zien dat CD&V wel eens kwaad durft te worden, àls het erop aankomt.

Dit zijn enkele zaken die terug op het voorplan kunnen komen, zonder de tegenstemmen uit te sluiten. Tonen dat je een echt democratische partij bent en desnoods door het stof zou gaan om de visie van andere partijen te laten weerklinken in het debat. Maar toch nooit ten koste van je eigen partij? Want dat is wat de kiezer ziet: iedereen verenigen om daarna zelf in het zand te moeten bijten. Zijn de peilingen dan niet duidelijk?

De enige partij die het nationalistische discours kan doorbreken

Als we zien dat Valerie Van Peel (N-VA), lid van de kamer en ondervoorzitter, met een eenvoudig filmpje uitlegt waarom abortus onder sommige omstandigheden voor haar wel of niet verruimd kan worden, helder van toon, dan is het toch klaar dat er Vlamingen zijn die hier op zitten te wachten?

Wat ook niet te begrijpen is, is dat sociale media een probleem zou moeten zijn voor deze partij. Al zitten de algoritmes tegen en al is er veel haatpraat: gebruik de platformen en doe dat met de borst vooruit, op je eigen manier en counter de haatspraak. Niet enkel door zelf het goede voorbeeld te geven, maar zoals bijvoorbeeld Sporza deed na de oefeninterland vorige week.

Reacties op knielende Rode Duivels Black Lives Matter gewist -  Voetbalbelgie.be

Als partij dichtbij de mensen staan is staan waar de mensen zijn

En dat ligt anders dan vroeger. Maar waarom zou dat een probleem moeten zijn? Waarom zou ook CD&V niet naar de plaatsen kunnen gaan waar de mensen zich nu bevinden? Al zijn die plaatsen nu breder, dan nog. Ik weet niet waarom sociale media CD&V niet zouden kunnen helpen. Je zet jezelf al een hak door dit te poneren en je weigert op voorhand bereik te genereren t.a.v. potentiële kiezers.

We leven allang niet meer in een standenmaatschappij. Dat CD&V enkele actoren ernstig wil blijven nemen is legitiem, maar deze koers verder zetten zal diezelfde actoren op termijn onzichtbaar maken. De afkeer van de arrogantie van deze partij, die decennialang de macht had, is misschien begrijpelijk, maar ze kan gerust van zich afbijten met een fris – en op sommige punten nieuw – project dat recht doet aan de eigen kernwaarden zonder rigide te worden.

De tijd zal uitwijzen of de differentiatie van CD&V ten aanzien van andere politieke partijen de komende jaren kan slagen, of niet. Maar dat ze de enige centrumpartij is die duidelijk kan maken dat Vlaams, democratisch en christelijk door haar anders ingevuld wordt dan de nationalistische partijen, en dat ze de lacunes van die andere, nationalistische partijen kan ontmaskeren met een positief verhaal, lijkt best helder.

Wordt vervolgd.

Thomas Holvoet